24 tháng 7, 2008
Nộm Rau
500g đu đủ xanh150g đậu quả
100g rau muống
250g cà chua
40g lạc (đậu phộng)
Ớt khô, nước chanh, đường hoa mai, tỏi, nước tương.

1. Đu đủ xanh, gọt vỏ, nạo sợi nhỏ. Các loại rau, sơ chế, rửa sạch, đậu quả bẻ khúc ngắn 5-6cm.
2. Rau muống bỏ hết lá, chỉ lấy phần cọng, cắt khúc ngắn bằng đậu quả. Cà chua (loại cà chua quả nhỏ, giống nhập ngoại) bổ đôi. Lạc rang chín, sảy sạch vỏ, đập dập. Tỏi bóc vỏ, băm nhỏ.
3. Đun một nồi nước. Khi nước sôi, lần lượt cho đậu quả, rau muống vào chần cho chín tới, vớt ra để ráo nước.
4. Trộn đu đủ với rau muống, đậu quả, cà chua vào một âu lớn. Pha 1,5 muỗng nước tương với chút ớt khô, 2 muỗng nước chanh, 2 muỗng đường hoa mai, tỏi, 1 ít bột canh khuấy đều để đường tan hết rồi đổ hỗn hợp nước vào âu rau trộn đều. Để khoảng 15 phút cho ngấm, trước khi ăn, rắc lạc lên trên hoặc trộn đều.
Theo NộiTrợ.Com
23 tháng 7, 2008
Táo đỏ nhồi bạch quả
200gr táo tàu đỏ loại lớn,
200gr bạch quả,
300gr đường cát trắng.
1 ống vani thơm.
1. Ngâm và rửa sạch táo tàu đỏ, nhặt bỏ cuống vớt ra để ráo. Dùng dao rạch một đường nhỏ dọc quả táo, lấy bỏ hạt.2. Dùng búa nhỏ đập nát quả bạch quả, lấy hạt. Đun sôi nước cho bạch quả vào luộc chín, vớt ra để nguội.
3. Lần lượt nhồi từng hạt bạch quả vào quả táo tàu. Đun sôi hai bát nước, cho quế vào đun khoảng 15 phút, sau đó cho đường vào khuấy tan.
4. Tiếp tục đun hỗn hợp dưới lửa nhỏ đến khi đường sánh lại, thả táo nhồi vào rim. Thỉnh thoảng, dùng thìa múc nước đường rưới lên mặt táo để hỗn hợp thấm đều. Rắc ống bột thơm vani, đảo nhẹ, tắt lửa.
Thưởng thức:
Dọn táo nhồi ra đĩa hoặc cho vào lọ thủy tinh dùng dần. Món này thưởng thức với trà nóng rất ngon.
22 tháng 7, 2008
Nấm đông cô nhồi đậu hũ
0.5 kg gồm:su su, bắp cải,cà rốt (chia lượng đều nhau)15 tai nấm đông cô to đều nhau,
nửa bát đậu xanh đãi vỏ nấu chín,
1 muỗng bột năng,
muối, tiêu, dầu ăn,
100g đậu hũ tươi, ngò

1. Su su, bắp cải, cà rốt, cắt nhỏ nấu với 1 lít nước, hầm nhỏ lửa (lấy khoảng 1 bát làm nước dùng chay) .
2. Nấm đông cô rửa qua nước lạnh, thả ngâm trong nước ấm nóng cho vừa nở mềm vớt ra để ráo, cắt bỏ cuống rễ, ướp trộn với chút muối, tiêu, 1 muỗng súp dầu ăn. Để nguyên tai nấm.
3. Đậu xanh và đậu hũ bóp nhuyễn cùng chút muối, tiêu (có thể cho vào cối giã mịn). Sau đó, nhồi hỗn hợp đậu xanh, đậu hũ vào trong lòng mỗi tai nấm, đắp vun cho nổi phồng đẹp mắt.
4. Hấp cách thủy khoảng 10 phút sau khi nước sôi.
Nước xốt:
1. Hòa tan bát nước dùng chay nguội với 1 muỗng súp bột năng, nêm xì dầu, muối, đường (nếu thích ăn ngọt) để riêng.
2. Làm nóng 1 một muỗng súp dầu với nửa muỗng súp gừng non cắt sợi thật nhỏ (tuỳ ý thay gừng bằng hành tím hoặc dùng cả hai) rồi đổ bát nước dùng đã pha bột năng vào khuấy đều tay để sôi nhẹ, đến khi sánh.
3. Cho tiếp nấm đã nhồi đậu hũ vào đun cho đến khi cạn để chúng ngấm nước xốt.
4. Bày ra đĩa đính lên mặt mỗi miếng nấm một lá ngò, trang trí với cà rốt tỉa hoa.
21 tháng 7, 2008
Đậu Hũ Non Xốt Cam Tươi
2 quả cam vàng,
2 thìa cà phê bột nêm,
2 thìa cà phê bột năng,
1 thìa súp dầu ôliu, chút đường cát.

2. 1 quả cam vắt lấy nước cốt. Quả cam còn lại tách múi, xắt hạt lựu.
3. Bột năng hòa với nước. Bắc bếp, đổ nước cốt và một phần cam đã xắt hạt lựu vào, vặn nhỏ lửa đến khi sôi, cho thêm nước, bột năng và dầu ôliu, nêm nếm vừa ăn, nhắc xuống, cho phần cam còn lại vào.
4. Đậu hũ tráng qua nước sôi.
5. Rưới nước xốt cam lên đĩa đậu, món này dùng nóng rất ngon và bổ.
19 tháng 7, 2008
Giá trị dinh dưỡng của Tương, Chao, Xì dầu, Miso cung cấp sinh tố B12 cho người ăn chay

Ăn chay rất có lợi cho sức khỏe, ngừa được nhiều chứng bệnh liên hệ đến tim-mạch như cao cholesterol .. đó là điều được mọi người chấp nhận.. nhưng ăn chay như thế nào để bảo vệ được sức khỏe cũng là điều đáng quan tâm.
Những người ăn chay loại Vegetarian tức là chỉ không ăn thịt mà vẫn ăn những thực phẩm khác nguồn gốc từ động vật , thì cơ thể vẫn vẫn được cung cấp đầy đủ B12 . Những người ăn chay kiểu lacto vegetarian (có ăn thêm các thưc phẩm từ sữa như bơ, phó mát...) hay lacto-ovo vegetarian (ăn thêm trứng, và thực phẩm từ sữa) .cũng có đủ B12 đem vào cơ thể từ trứng và sữa..
Những người ăn chay, hoàn toàn không ăn thực phẩm gốc từ động vật hay vegan, quả thật có những vấn đề với B12 vì Vitamin này không có trong thực vật thông thường ! Tuy nhiên, các nhà dinh dưỡng Phương Tây, sau khi nghiên cứu cách thức ăn uống của các tu sĩ Phật giáo tại Trung Hoa, Nhật..đã tìm thấy những điều bất ngờ lý thú..vì các vị tu sĩ này tuy hoàn toàn không ăn những thực phẩm gốc động vật, kể cả sữa..trứng.. nhưng vẫn không bị các triệu chứng bệnh do thiếu B12.. và lý do được giải thích là do ở Tương, Chao, Miso,Xì dầu.. là những thực phẩm được chế tạo bằng cách lên men từ đậu nành, gạo..
Nhu cầu B12 hàng ngày cho người trường thành theo FAO/WHO là 2 microgram., ( Handbook on Human Nutritional Requirements-WHO Geneva 1974) . Theo Food and Nutrition Board USA, nhu cầu này là 3 microgram. (dựa vào giả thiết cho rằng khi ăn một chế độ có 3 microgram B12, ít nhất 50% lượng này sẽ được cơ thể sử dụng) Nhu cầu trung bình theo USRDA lại là 6 micro gram và với phụ nữ có thai và cho con bú là 8 microgram.( RDA= Recommended Dietary Allowances là lượng trung bình cần thiết nên đưa vào cơ thể hàng ngày do National Research Council xác định để một người Mỹ mạnh khỏe không bị các triệu chứng gây ro do ở suy thiếu chất này.
Một đặc điểm khác của Vitamin B12 là tuy thuộc nhóm Vitamin tan trong nước ( nhóm này thường không được tồn trữ trong cơ thể) nhưng Gan có một hệ thống rất hữu hiệu để trữ B12 thường với số lượng đủ dùng được đến...1000 ngày ! Do đó cho dù chúng ta ngưng hoàn toàn ăn uống những thực phẩm có chứa B12 ..các triệu chứng thiếu B12..chỉ bắt đầu xuất hiện ít nhất là sau đó 3 năm. Ngoài ra còn có một hệ thống tái hấp thu nơi ruột..khiến B12, đã sử dụng, sau khi từ mật qua đường tiêu hóa, lại được hấp thu trở lại..để dùng lại..
Một số các nguồn (không thuộc động vật) được ghi nhận là có chứa B-12 như Tempeh, Tảo vi sinh (Spirulina, Chlorella), Miso, Tamari và các rau biển (Nori, Arame, Kombu, Wakame..) : số lượng tuy không cao,có những phản ứng hóa học của B12 nhưng chưa hẳn đã có tác dụng sinh học kiểu B12.
Vitamin B12 và các thực phẩm lên men từ đậu nành
Thực phẩm lên men từ đậu nành đã được dùng tại Á châu nhất là Trung Hoa, Việt Nam, Nhật. Cao ly và Indonesia từ hàng chục thế kỷ. Những tu sĩ Phật giáo đã nhờ những thực phẩm này để cung cấp đủ B12 cho cơ thể..
Những thực phẩm rất quen thuộc với chúng ta như Tương, Chao..Xì dầu (Nước tương)..có những liên hệ rất mật thiết với Miso, Shoyu (của Nhật), Tempeh (Indonesia)..Jang (Đại hàn)
Tại Việt Nam , chiang được gọi là Tương. Bài viết đầu tiên mô tả về tương và cách sản xuất tương do Ông Bùi quang Chiêu viết tại Bắc Việt vào năm 1905 : Ông Chiêu mô tả hai loại tương chính, làm bằng hạt đậu nành rang chín và cơm nếp hay hạt ngô (Bắp). Loại tương làm với cơm nếp được tả như sau : "...Cơm nếp được trải mỏng trên khay, ủ bằng lá chuối, 2-3 ngày đến khi có mốc . Rang chín hạt đậu nành, xay thành bột, đồ sôi, và đổ trong chum/vại ; để 7 ngày đến khi đậu có vị ngọt do tự thủy giải.Sau đó thêm 6 phần mốc cơm nếp trộn với 5 phần đậu, để lên men trong từ 15-30 ngày, quậy đều mỗi sáng sớm, đậy kín ban đêm.." Tương có thể có hai dạng còn hột hay thật mịn.. Tương còn hột hay Tương bần là loại tương thông dụng, còn tương mịn hay Tương Cự đà chỉ được làm tại làng Cự đà (Bắc Việt).
Tại Nhật, Chiang liên hệ rất mật thiết với Miso, một thực phẩm thuộc loại "quốc túy" của Nhật. Chiang đã theo các tu sĩ Phật giáo đến Nhật từ đời Nhà Đường. Miso đã được nghiên cứu khá kỹ lưỡng, theo các phương pháp hóa học tân tiến của Phương Tây từ thời Minh Trị , do các nhà khoa học Đức.. Từ thập niên 60 , các chủng men được thuần hóa, nhất là Aspergillus orizae.. cách chế tạo Miso được "tân tiến hóa" bằng cách dùng các chủng men tạo acid lactic, alcohol.. như Pediococcus halophilus, Saccharomyces rouxii, các loài Torulopsis..
Miso được sản xuất bằng các phương pháp công nghiệp hiện đại, men được nuôi trong những môi trường khoa học..và dĩ nhiên là thành phẩm công nghiệp trở thành..khác hơn với miso cổ truyền. Các chất phụ gia được thêm vào thành phẩm như chất bảo quản, chất tạo màu.., MSG.. chất ngọt..
Có 3 loại Miso chính, phân loại theo hạt mễ cốc dùng lên men :
- Miso lên men từ hại gạo (Rice miso) , chiếm 81 % , gồm 6 loại khác nhau.
- Miso lên men từ hạt lúa mạch (Barley miso) , chiếm 11 %, có 2 loại.
- Miso lên men từ đậu nành (Soy miso), 8 %, cũng có 2 loại ( đây là những Miso rất giống với tương VN, Miso đậu nành loại mịn (light-yellow miso) , nhất là Shinshu Miso có thể..thay thế Tương Cự đà !)
Trên thị trường có 5 loại Chao Tàu chính :
Chao trắng lên men ngâm rượu (Wine-fermented Tofu= Pai toufu-ru). Tỷ lệ rượu và muối trong nước ngâm thay đổi tùy Nhà sản xuất, thường khoảng 10% rượu và từ 12-15 % muối. Tại Đài Loan và Trung Hoa có 5 thứ chao ngâm rượu, thêm vào gia vị như Chao ngâm rượu có ớt (La-chiao fou-ru) ; có mè (Mayu-la toufu-ru), có ngũ vị hương..
Chao ngâm nước muối (brine fermented), giống loại trên, nhưng không có rượu.
Chao đỏ (Red fermented Tofu= Hung toufu-ru, nanru) Chao được ngâm trong rượu , có thêm gạo đỏ : Gạo đỏ được chế tạo bằng cách lên men gạo trắng với Hồng khúc (Monascus purpureus), sau đó gạo đỏ được nghiền nát và cho vào nước ngâm ( nên chú ý Monascus purpureus là men chế tạo Cholestin, được dùng để trị cholesterol..cao trong máu)
Chao nặng mùi (Redolent Fermented tofu= Ch�ou toufu), Loại chao để lâu, có mùi rất nặng.
Chao ngâm tương =Chiang-tofu..
Xì dầu hay nước tương , hoặc Tàu vị yểu là tên được dùng để gọi chung các loại nước chấm làm từ đậu nành. Tuy nhiên cần phân biệt giữa loại làm bằng cách lên men đậu nành tự nhiên mà người Nhật gọi là Shoyu với loại tổng hợp (không lên men) bằng thủy giải các protein thực vật, thêm màu, và vị.. (Đa số (70%) xì dầu sản xuất tại Trung Hoa, và tại Hoa Kỳ là xì dầu tổng hợp).
Shoyu được chế tạo bằng cách dùng đậu nành và lúa mì rang chín (tỷ lệ bằng nhau), lên men bằng Aspergillus sojae..Thời gian lên men có thể kéo dài từ 12 đến 18 tháng.. Tại Nhật còn có loại Tamari Shoyu, chỉ dùng đậu nành, hoặc rất ít lúa mì ( từ 0-10%). Shoyu được ghi nhận là xuất hiện tại Nhật trong khoảng thời gian 1561-1661. Tại Nhật có 3300 cơ sở sản xuất khoảng 350 triệu gallon shoyu mỗi năm, riêng Hãng Kikkoman sản xuất khoảng 30 % tổng sản lượng shoyu.
DS Trần Việt Hưng
BS Trần Quang Tuấn Anh BS (Pharm), MPH, ND
Vitamins are very easy to find if you know where to look. Grains, fruits and vegetables are all excellent natural sources of vitamins. As an added bonus, your body will typically absorb the vitamins found in foods more easily than those found in supplement tablets. This article will discuss the top natural foods that contain important vitamins that your body needs.
Oranges are not only jam packed with vitamin C, but they also contain potassium, vitamin B6 and vitamin B12. Vitamin C is commonly know to help prevent and cure the common cold and helps aid in iron absorption but has also been tied to the prevention of heart disease. Vitamin B6 is a powerful tool that aids your metabolism as well as other vital bodily functions.
Carrots are heavy on the Vitamin A and also have a good amount of calcium and vitamin C. However, it’s important not to overcook them or all of the healthy vitamins and minerals will be cooked right out. Tossing a fresh carrot into your lunch bag is a great way to keep all those great vitamins right where they should be - in the carrot.
Spinach Folic Acid or B9 is found abundantly in spinach. Folic acid is vital to pregnant women because it can help reduce the risk of birth defects in newborns. Spinach also has some other important nutrients such as vitamin A, C and E and should be eaten raw to get the most benefit from the nutrients it contains.
Blueberries are perhaps best known for their effects on memory. Studies have shown that the vitamin B compounds in blueberries help improve memory and reduce the risk of Alzheimer’s and dementia. They are also a great source for vitamin C.
Almonds are chock full of calcium and vitamin E. Vitamin E is thought to help prevent certain cancers and cardiovascular diseases. It’s also a great source of calcium which helps build strong bones.
Broccoli Vitamin K, A and C, calcium and fiber are all very abundant in broccoli and a good dose of broccoli once a week will help prevent cancer as well as help build strong bones.
Cauliflower is hands down the best source for vitamin K, which is vital to your body’s ability to make your blood clot. It is also a good source of vitamin C, fiber and some great nutrients that are believed to help prevent certain cancers like breast and prostate cancer.
Beans are a great source of folate which is great for cell formation. Iron is also found in beans which helps keep your energy up. Other important substances in beans can help prevent cancer, reduce the risk of diabetes, aid your circulatory system and help control your weight.
Apples An apple a day may just keep the doctor away. Apples are a great source of vitamin C which will help boost your immune system. However, studies have shown that apples also contain other vital properties that help boost your immune system in ways that vitamin C supplements can’t.
18 tháng 7, 2008
Ăn Chay và Sức Khỏe
Bớt mập phì Người ăn chay ít bị mập, một phần vì rau cỏ nhiều chất xơ hơn, thể tích lớn hơn nên ăn no mà không bị thâu nhập nhiều calori. Calori đưa vào cơ thể nhiều mà không hoạt động đủ để tiêu xài đi thì sẽ sinh mập và các vấn đề sức khỏe khác. Tuy nhiên cũng nên nói ngay rằng, không phải cứ ăn chay mà thon thả. Nếu kiêng thịt, mà lại đi ăn mì chiên dòn đầy dầu mỡ chẳng hạn, thì lại còn nhiều calori hơn thịt nữa.
Bớt bệnh tim, đứng tim Những người ăn chay, nhất là ăn chay ròng, có độ cholesterol rất thấp. Điều này "cũng dễ hiểu thôi", vì thực phẩm chế từ thực vật không những không có cholesterol tiền chế, mà nói chung thì dù cũng có rất ít chất béo bão hòa, là nguyên do chính làm tăng cholesterol "xấu" ở trong máu. Vì vậy nếu muốn giảm bớt rủi ro bị bệnh động mạch vành ở tim, thì ăn chay rất có lợi. Tuy vậy cũng cần nhớ là có một số thực vật như dừa chẳng hạn, có rất nhiều chất béo bão hòa (không tốt). Và ăn chay mà ăn nhiều trứng, sữa, thì vừa mập lại vừa dễ cao cholesterol
Bớt cao máu Nhiều cuộc nghiên cứu và thống kê cho thấy người ăn chay thường có huyết áp thấp. Lý do tại sao ăn chay lại phòng ngừa được chứng cao máu thì chưa biết được chính xác.. Tuy vậy, ta cũng có thể đồ chừng là cung cách sinh sống của người ăn chay, thường là đơn giản thoải mái, tự nó cũng giúp cho huyết áp khỏi bị cao. Cũng nên thêm một nhận xét ở đây, là các tiệm cơm chay, vì không có thịt cá cho ngon miệng, nên bù lại hay làm đồ ăn nhiều dầu và mặn. Vậy ăn chay ở tiệm cũng nên coi chừng.
Ít bệnh đường ruột Người ăn chay ít bị táo bón. Thực phẩm gốc thực vật có nhiều xơ (fiber), tức là những phần dư không bổ béo gì, nhưng vì vậy, thể tích lớn, và mềm hơn, đi qua đường ruột mau hơn. Ngoài ra còn bớt được một chứng bệnh ruột gọi là màng ruột mọc chồi ( diverticulosis) có những túi, bọng nhỏ lồi ra từ màng ruột, nhiều khi sinh viêm, đau bụng như đau ruột dư cũng nguy hiểm. Ăn đồ ăn có nhiều chất xơ thì tốt. Tuy vậy cái gì thái quá cũng không hay. Đã có những người quá hăng hái mua high bran cereal (có nhiều fiber, tức là chất xơ) rồi nhắm mắt ăn hai ba chén đầy một bữa sáng, đâm ra bị nghẹt ruột phải mổ.
Chất sắt - Chất sắt cần thiết để tạo hồng huyết cầu, mà hồng huyết cầu có vai trò rất trọng yếu là mang dưỡng khí đi nuôi các tế bào ở khắp cơ thể. Vì vậy thiếu chất sắt thì sẽ bị thiếu hồng huyết cầu (anemia, ta thường gọi là thiếu máu), người xanh xao yếu ớt. Ta từng thấy người bị bệnh sốt rét xanh như tàu lá, là tại ký sinh trùng sốt rét phá vỡ hồng huyết cầu. Thực phẩm gốc thực vật có rất ít chất sắt mà lại là thứ chất sắt khó hấp thụ qua màng ruột vào cơ thể. Nếu có ăn pha rau hay trái cây có nhiều sinh tố C, thì chất sắt hấp thụ dễ hơn.
Cal-ci - Cal-ci cần thiết cho cơ thể vì nó giúp cho xương được chắc, và cũng góp phần trong các chức năng của bắp thịt, dây thần kinh, máu đông và một số phản ứng khác trong người. Trong khẩu phần của người Mỹ, thì sữa và các chế phẩm từ sữa cung ứng hầu hết nhu cầu về cal-ci cho cơ thể. Nếu ăn chay, thì đậu phụ (tàu hủ) là nguồn cal-ci tốt, vì số lượng cal-ci từ sulfat cal-ci dùng để chế đậu phụ, còn nhiều hơn cal-ci có sẵn trong đậu nành tươi. Có một số rau cỏ có cal-ci như là cải xanh, broccoli, v.v...cũng có cal-ci. Nhưng chất xơ có nhiều ở rau cỏ, và chất oxalat có ở một số rau khác làm cho cal-ci khó hấp thụ.
Sinh tố B 12 - Thực phẩm từ thực vật không có sinh tố này trừ trường hợp như là ăn "chao" chế từ đậu nành cho lên men, thì sẽ có sinh tố B 12 từ những con men mà ra.
Chất đạm (protein) Chất đạm như những viên gạch để xây dựng và liên tục bồi bổ cơ thể. Thành phần cấu tạo chất đạm là acid amin. Cơ thể cần có hai chục thứ acid amin khác nhau. Trong số đó, có mười một thứ gọi là không thiết yếu, vì cơ thể có thể tự tổng hợp ra được. Còn chín thứ khác gọi là acid amin thiết yếu, thì bắt buộc phải tiêu
Nói tóm lại Nếu là người lớn, khỏe mạnh bình thường, không có nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt, thì ăn chay vẫn khỏe mạnh và còn có nhiều cái lợi cho sức khỏe. Nhưng phải thay đổi thực đơn, và nếu có thể được, thì nên ăn pha thêm chút trứng sữa.
15 tháng 7, 2008
Phật giáo Tây Tạng và việc ăn chay

Năm 2004, công ty chuyên bán thịt gà chiên, Kentucky Fried Chicken (KFC), thông báo là họ sẽ mở các tiệm bán thịt gà chiên bên Tây Tạng. Trước sự kiện đó, Ðức Ðạt Lai Lạt Ma đã đưa ra lời thỉnh cầu trước dân chúng như sau: “Thay mặt cho những bạn hữu thuộc hội PETA (hội bảo vệ thú vật), tôi xin được viết vài dòng yêu cầu KFC hãy hủy bỏ dự án mở tiệm bên Tây Tạng, vì công ty của quý vị ủng hộ việc đối đãi dã man và giết gia súc tập thể. Như vậy là xúc phạm tiêu chuẩn đạo đức của người dân Tây Tạng”. Sau đó ban quản lý của KFC hủy bỏ dự án của họ.
Trước khi xảy ra sự kiện này, Ðức Ðạt Lai Lạt Ma đã thực hiện nhiều cuộc vận động ăn chay khác. Ví dụ như năm 1993, ông xin các tiệm ăn ở Dharamsala, Ấn Ðộ, nơi định cư của cộng đồng người Tây Tạng lưu vong lớn nhất thế giới, hãy bán đồ chay để dân Tây Tạng được thưởng thức những món chay ngon miệng và tập ngưng ăn thịt. Kết quả đã có nhiều cư dân địa phương trở thành trường chay, và nhờ những tiệm chay này mà thực phẩm chay như đậu hũ đã được dân Tây Tạng biết đến
Một tiên phong ăn chay Tây Tạng khác

Một anh hùng thật sự khác từ Tây Tạng cũng ăn chay là tu sĩ Geshe Thupten Phelgye. Sau khi bế quan tu hành nhiều năm, ông sáng lập phong trào Universal Compassion Movement (Phong trào Bác ái Ðại đồng) vào năm 1998 (www.universalcompassion.org). Phong trào cổ động ăn chay và từ bi đối đãi với tất cả chúng sanh, thực hiện qua nhiều cách khác nhau, kể cả việc phát giấy khuyến ăn chay quanh vùng Dharamsala.
Năm 1999, sư Phelgye được bầu làm chủ tịch Hội Quốc tế Gelug, là hội tiêu biểu cho đại tăng thống bên Tây Tạng, và ông đã thành công trong việc đưa qua một nghị quyết là tất cả những thường trú của các tu viện Gelug nam cũng như nữ đều chuyển sang ăn chay. Năm sau, các tăng chúng ở Gelug bầu ông lên làm người đại diện cho họ trong Quốc hội Tây Tạng Lưu vong tại Dharamsala, nơi đây ông đã đưa ra một điều luật vang danh lịch sử, tuyên bố năm 2004 là năm ăn chay của người Tây Tạng, và trong thời gian này toàn dân Tây Tạng được yêu cầu phải ăn chay. Quốc hội về sau đã thông qua đạo luật này, việc ăn chay không bị ép buộc mà chỉ khuyến khích thôi, do đó ăn chay đã được mang lên hàng đầu trong lòng dân Tây Tạng. Luật này được coi như vĩ đại nhất trong số những luật tương tự kể từ khi có sắc lệnh Ashokan vào năm 200 B.C., đã thành lập nền ăn chay bên Ấn Ðộ.
Thế hệ trẻ khuyến ăn chay bên Tây Tạng

Trong mục xã luận của tờ Times of Tibet, ông Bhuching K. Tsering, giám đốc Chiến dịch Quốc tế cho Tây Tạng tại thủ đô Hoa Thịnh Ðốn, đã bàn về khuynh hướng ăn chay mới của người Tây Tạng như sau:
Ðề tài ăn thịt trong thời gian gần đây đã được bàn luận nhiều trong cộng đồng người Tây Tạng. Ðầu óc dân Tây Tạng đã bắt đầu có sự thay đổi chút ít khi giới trẻ Tây Tạng ngày nay đang chọn đường hướng ăn chay. Ngay cả trong số những người thuộc thế hệ lớn hơn cũng có sự cố gắng biến cải lối ăn thịt cổ xưa của họ.
Một trong những người Tây Tạng trẻ tuổi hăng hái nhất trong việc cổ động ăn chay là anh Rapsel Tsariwa, sáng lập gia Hội thiện nguyện viên Tây Tạng giúp thú vật (Tibetan Volunteers for Animals). Ðầu năm 2005, với sự giúp đỡ của hai người bạn và tài trợ của Ðức Ðạt Lai Lạt Ma, Rapsel Tsariwa đã khởi hành một chuyến đi phổ biến về ăn chay bên Ấn Ðộ, du hành qua những cộng đồng Tây Tạng sống hẻo lánh trên khắp Ấn Ðộ, thuyết trình và chiếu phim tài liệu về ăn chay. Trong chuyến đi của anh, nhiều người Tây Tạng và Phật tử Tây phương đã chuyển sang ăn chay ngay tại chỗ, với 700 người ký giấy quyết định ăn chay. Ngoài ra, anh Tsariwa còn sáng lập tờ báo Semchen, đặc san ăn chay đầu tiên chính thức ra đời bằng hai thứ tiếng Anh và Tây Tạng. Khi có người đề nghị nghỉ xả hơi, anh đáp: “Thời giờ sắp hết, chúng ta cần phải cứu súc vật bây giờ”.
Một người Tây Tạng trẻ tuổi nữa cũng rất tận tình tên Tenzin Kunga Luding, ăn chay từ năm lên 10 sau khi anh nghe nói về sự đau khổ của những con bò bị giết làm thịt. Với sự giúp đỡ của cha, anh đã sáng lập Hội người Tây Tạng ủng hộ một xã hội ăn chay (T4VS). Tenzin đã bỏ ra nhiều thời giờ đi cứu thú vật hoang vô chủ, và hy vọng mua được đất ở Delhi làm trung tâm cứu giúp và phục hồi sức khỏe cho thú vật.

Sứ mệnh chính của hội T4VS là truyền bá ăn chay “bằng mọi cách”. Tenzin nghĩ ra nhiều phương thức đặc thù để đem thông điệp này đến với nhiều người, như dùng những bản giấy in xếp nhỏ bằng bàn tay, giấy dán tường, bích chương, viết báo và làm dĩa VCD. Hội T4VS hiện đang thiết lập một địa điểm trong Mạng Lưới truyền thông: www.t4vs.com và đang phát hành một dĩa VCD mới, chiếu những đoạn phim của các vị Lạt Ma cao đẳng đáng kính nói về ăn chay. Tất cả Tenzin đã dùng tiền túi của anh và một số tiền nhỏ do văn phòng tư của Ðức Ðạt Lai Lạt Ma gửi tặng. Hỏi về số tiền Ðức Ðạt Lai Lạt Ma đóng góp, Tenzin nói: “Ngài là vị Ðạt Lai Lạt Ma đầu tiên làm trưởng hội ăn chay đầu tiên của người Tây Tạng. Ðây là dấu tích quan trọng trong lịch sử Tây Tạng”.
Hơn nữa, để đánh dấu Năm Ăn Chay ở Tây Tạng, Hội T4VS gần đây mới tổ chức một chuyến đi trình diễn nhạc kích động, theo lời Tenzin là “nhằm mục đích truyền bá tình thương và lòng từ bi đối với muôn loài, kể cả những người ăn thịt. Ăn chay, ăn mặn, Phật tử hay không Phật tử ? ai cũng có thể gia nhập và ủng hộ chúng tôi”. Với thái độ lạc quan thể hiện trong suốt chuyến đi của Hội T4VS, anh đã thu hút được nhiều người từng ăn mặn. Giờ đây Tenzin hồ hởi mong tới ngày làm việc chung với những đoàn thể khác hầu cổ động một lối sống ăn chay.
Kết luận
Trường hợp của những người Tây Tạng ăn chay có tâm hồn cao thượng kể trên cho ta thấy tâm thức con người thật sự đã được nâng cao. Những người chính trực này đang biến cải truyền thống của hàng ngàn năm trước, biểu thị rằng một kỷ nguyên ăn chay sẽ phải đến.
14 tháng 7, 2008
Các món ăn chay độc đáo ở Tây Ninh
Có thể nói không nơi đâu trên đất nước Việt Nam, món chay lại đa dạng và số người ăn chay nhiều như ở Tây Ninh, do người dân ở đây đa phần theo đạo Cao Đài và đạo Phật. Không chỉ ăn chay theo mùa, nhiều tín đồ Cao Đài chọn ăn chay trường như là một cách để tu hành tại gia và mang lại sự tĩnh tâm, cân bằng cho cuộc sống của họ. Chính vì vậy, các món ăn chay được bày bán hầu như là quanh năm suốt tháng và các quán chay cũng rất phong phú ở Tây Ninh.
Nhiều du khách khi đến thị xã bé nhỏ này đã ngạc nhiên khi vất vả lắm mới kiếm được một quán ăn mặn trong khi tìm quán ăn chay lại rất dễ dàng. Nhiều người cho rằng người xứ này ăn chay trường nhiều, tu tại gia nhiều nên nói chung rất lành tính và thân thiện.
“Ăn mặn có món nào thì ăn chay cũng có món đó!” và giữa chúng chẳng có gì khác nhau nhiều. Cách nấu, cách chế biến làm cho các món chay cũng có hương vị như các món mặn, vừa đảm bảo dinh dưỡng cho thực khách, vừa làm cho các món chay bớt đơn điệu hơn” - người phụ nữ được gọi là má Bảy, một người chuyên buôn bán món chay ở chợ Long Hoa - chợ trung tâm của thị xã Tây Ninh cho biết.
Món ăn chay ở Tây Ninh cũng có nhiều “trường phái”. Ở các tiệm ăn chay, các hàng bán đồ chay thì món ăn được chế biến nhìn thoạt qua giống hệt các món ăn mặn. Nguyên liệu chủ yếu là các loại rau quả, củ, đậu hũ, tàu hũ ky, mì căn, bột mì, bột gạo… nhưng nhờ cách chế biến khéo léo mà các món giả mặn ngon chẳng khác gì món mặn thật sự. Chẳng hạn món vịt tiềm được làm từ nấm rơm, tàu hũ ky, hành tỏi, mì căn, lại còn được bó thành con vịt với chiếc cổ cong cong, đầu có gắn hai hạt tiêu làm mắt. Con “vịt” đó được quay đến khi có màu vàng thì đem nấu tiềm với củ sen, táo tàu.
Món heo quay được làm từ… bánh mì, bên trong là mỡ được làm từ bột gạo nhồi nước cốt dừa đánh nhuyễn cho đông đặc lại, còn thịt nạc là tàu hũ ky trộn gia vị hấp chín. Gắn các phần lại với nhau, món heo quay khi ăn cũng giòn, béo, thơm ngậy như thịt heo quay thật. Trong quán ăn chay còn có cả những thức nhậu rặt đồng quê như chuột xào lăn được chế biến từ mì căn, củ sen, hành tây bằm nhỏ, đổ vào dầu xào chín, trộn thêm củ hành, sả, ớt, nấm hương, nấu xong để xúc ăn với bánh tráng.
Món tôm kho tàu được làm từ tàu hũ, nắn thành hình dạng con tôm, lấy tàu hũ ky làm đầu râu và chân tôm, phết màu đỏ thực phẩm lên mình tôm rồi chiên vàng, sau đó đem kho. Các món nem, gỏi, chả, bì… cũng chẳng thiếu.
Người dân Tây Ninh thuần chất Nam bộ nên khẩu vị cũng được giữ gần như nguyên bản đặc trưng của món ăn Nam bộ, đặc biệt là vị ngọt. Món chay ở Tây Ninh ngọt hơn hẳn các món chay ở Sài Gòn hay các vùng khác thuộc miền Đông Nam bộ, đã vậy còn khá cay. Đồ chay ở đây vẫn đáp ứng được tập quán và nhu cầu thích ăn mắm của người dân Nam bộ. Món chay ở Tây Ninh có đủ loại mắm: mắm kho, mắm thái, mắm chưng, dưa mắm…, ăn qua y chang mắm chính hiệu, chưa kể màu sắc và từng miếng thịt cá được làm rất giống cá thật.
Người dân thị xã và một phần huyện Hòa Thành mỗi tháng ăn chay mười ngày để lòng thanh tịnh. Chính vì thế, trong những ngày này, gần như cả thị xã đều bán đồ ăn chay. Ngay chợ Long Hoa - chợ lớn nhất ở Tây Ninh cũng bán rặt mỗi món chay, phần để phục vụ người dân, phần vì các tiểu thương không dám bán đồ ăn mặn hoặc thực phẩm tươi sống trong những ngày này vì sợ… ế!
Riêng món chay ở trong chùa tòa thánh thì khác hơn. Vào các ngày mùng 8 Âm lịch, 14 và 15 (ngày rằm), 30 và mùng 1, trong chùa làm lễ và hầu hết các tín đồ vào chùa để lễ Phật. Sau khi lễ xong, mọi người sẽ ở lại và dùng bữa tại chùa. Chùa nấu các món chay để phục vụ đông đảo tín đồ hoàn toàn miễn phí. Món ăn trong chùa đơn giản, chỉ là cơm, canh bí đỏ, rau muống luộc và nước tương, có khi bổ sung đậu hũ chiên, đậu phộng rang giòn, cà tím nướng mỡ hành và cơm chiên. Các món ăn dù đơn giản nhưng thực khách vẫn cảm thấy ngon miệng vì không khí ở chùa rất vui vẻ và mọi người cùng chia sẻ nhau bữa cơm như cùng hưởng món quà của chùa.
Người Tây Ninh vẫn thường kháo nhau về các món ăn khá hấp dẫn như cháo chay và lẩu chay. Lẩu chay được nấu từ nấm rơm, nấm đông cô và các loại rau củ như cải thảo, bắp bao tử, đậu hũ ky. Lẩu chua thì nấu bằng lá giang hoặc me và trái thơm. Món cháo chay được nấu từ gạo thơm, đậu xanh và nấm, vừa bổ dưỡng vừa giải nhiệt rất tốt. Ở xứ nóng như Tây Ninh, món cháo chay dường như trở thành tuyệt phẩm để giải nhiệt.
Các tiệm chay nổi tiếng ở Tây Ninh có tuổi đời cũng đã vài chục năm, như Phở Bửu Minh ở gần cửa số 2 của Tòa thánh, cơm chay Long Hoa gần cửa số 4 Tòa thánh, cơm chay Phước Huệ... Du khách gần xa đến nơi này thường tìm đến các quán đó để thưởng thức các món chay.
Đến Tây Ninh mùa Phật đản này để thưởng thức các món ăn chay độc đáo, để hiểu rõ hơn về một vùng đất hiền lành chân chất, thật thà và mến khách.
Theo MạngDuLịch
13 tháng 7, 2008
Các đạo sư Tây Tạng trường chay
Một đạo sĩ Yogi tên Chatral Rinpoche, 93 tuổi, thiền sư của trường Nyingma có truyền thống cổ điển nhất trong Phật giáo Tây Tạng, đã bỏ ra một quãng đời dài của ông sống một mình trong hang động, đi chân đất lang thang vùng Hy Mã. Bàn về việc ăn chay trong số các bạn của ông, Chatral cho biết: “Theo kinh nghiệm thì tôi đã gặp nhiều vị Lạt Ma ở Kham, Amdo ? khắp miền của Tây Tạng ? họ không ăn thịt”. Ðể phổ biến đời sống ăn chay, vị lạt-ma này đã viết bài tựa đề là “On Flesh Eating” (Ăn thịt), ghi rằng: “Biết được sự sai quấy của việc ăn thịt và rượu nên tôi đã quyết định bỏ thịt và rượu. Tôi cũng tuyên bố lẽ phải này cho tất cả những tu viện của tôi. Cho nên người nào nghe lời tôi thì yêu cầu đừng vi phạm đạo đức này”.
Về huyền thoại cho rằng người Phật giáo Tây Tạng có thể biến miếng thịt con thú họ ăn thành năng lực độ cho con vật đó, cho nó lên đẳng cấp, thì ông nói rằng:
Với thần thông có được sau khi tu một pháp môn nào đó thì cũng đúng là có những người có thể làm những con thú sống lại và giúp nó đạt được sự tái sanh cao đẳng hay nâng cao đẳng cấp khai ngộ của nó bằng cách tiêu thụ một chút ít thịt của nó. Nhưng làm vậy không phải để có đồ ăn mà chỉ vì muốn giúp cho con vật đó. Riêng cá nhân tôi không có lực lượng đó và vì thế tôi không bao giờ ăn thịt. Vì tôi sẽ phạm tội và bị nghiệp báo không tốt. Tôi không giả bộ có thần thông gì đó để mà ăn thịt. Tôi tránh hết tất cả.
Drubwang Rinpoche, một thiền sư thuộc dòng dõi Milarepa cũng đã bế quan nhiều năm và hiện nay đang dạy người khác về đời sống ăn chay tinh khiết và quán tưởng các Thánh danh. Tại một cuộc bế quan do Lạt Ma Drubwang đứng ra thực hiện, có 70 người hứa trường chay, và sau khi ông đến viếng vài làng mạc ở Ladakh, cư dân tại đây hứa đóng cửa các chợ bán thịt mỗi tuần một ngày. Bàn về điều căn bản để trở thành trường chay, Drubwang nói: “Nếu đủ nghị lực kiên cường, con người sẽ tránh làm việc ác bằng mọi giá, trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Ăn chay hoàn toàn chắc chắn là gặp khó khăn. Tuy nhiên, mỗi lần có trở ngại, chúng ta nên nhớ rằng mỗi chúng sanh đã một lần nào đó làm cha mẹ chúng ta”.




